Press "Enter" to skip to content

معرفی کتاب: شاه، بی‌بی، سرباز

0

معرفی کتاب: شاه، بی‌بی، سرباز

ولادیمیر نابوکوف رمان «شاه، بی‌بی، سرباز» ش را، در پیشگفتار اثر، جانوری چموش و بی‌خیال دانسته است. او نسخه نخستین این رمان را به زبان روسی، در ۱۹۲۸ (در ۲۸ سالگی) منتشر کرده است؛ زمانی که به تعبیر خودش مانند بعضی آدم‌های باشعور دیگر مطمئن بود ظرف یک دهه به روسیه مهمان‌نواز و پشیمان از انقلاب ۱۹۱۷ بازخواهد گشت و در زادگاهش به‌پای او گُل خواهند ریخت.

وقایع این رمان در آلمان می‌گذرد. نابوکوف نوشته است: «می‌توانستم صحنه شاه، بی‌بی، سرباز را رومانی یا هلند هم بگیرم. آشنایی‌ام با نقشه‌ی شهر و آب‌وهوای برلین باعث شد این شهر را انتخاب کنم.» رمان به‌محض انتشار در چاپخانه مهاجرِ اُسلوو، به آلمانی ترجمه می‌شود. در ۱۹۶۶ پسر نویسنده ترجمه‌ی انگلیسی دقیقی از این اثر به دست می‌دهد و همین ترجمه سرآغازی می‌شود برای بازنگری نویسنده در متن اولیه. نابوکوف نوشته است: «این ترجمه را روی میزم، کنار نسخه‌ای از چاپ روسی گذاشتم. حدس می‌زدم که باید بازبینی‌اش کنم، و بازبینی‌ام بر متن رمانِ چهل‌ساله‌ام تأثیر می‌گذاشت؛ زیرا نمونه‌های چاپی آن را منِ نویسنده تصحیح کرده بودم که سن سالم نصف سن و سال منِ بازبینی کننده بود. زود به این نتیجه رسیدم که متن اصلی خیلی بیشتر از حد انتظارم چین‌وچروک برداشته… سنگدلی و بی‌حیایی این کتاب، که منتقدان عزیزم را در نشریه‌های مهاجر ناراحت کرده بود، صدالبته سر جای خودش محفوظ مانده، ولی اعتراف می‌کنم کلی خرت‌وپرت زیادی را خط زدم و دوباره نوشتم، که نمونه‌اش تغییر بسیار مهمی در فصل آخر است… نمی‌توانم بگویم وقتم را بارمانی تلف کردم که دیگر کهنه‌شده بود.»

بر اساس آنچه مترجم، رضا رضایی، در یادداشتش نوشته، نابوکوف در ۱۸۹۹ در پترزبورگ به دنیا آمد. او پسر بزرگ خانواده‌ای بافرهنگ و آزاداندیش بود. بعد از روی کار آمدن بلشویک‌ها در ۱۹۱۷ خانواده‌اش از روسیه مهاجرت کردند و ابتدا به لندن و سپس به برلین رفتند. او درسش را در ترینیتی کالج کمبریج تمام کرد و در ۱۹۲۲ به خانواده‌اش در برلین ملحق شد. در فاصله ۱۹۲۳ تا ۱۹۴۰ رمان‌ها، داستان‌های کوتاه، نمایشنامه‌ها، شعرها و ترجمه‌هایی به زبان روسی منتشر کرد و یکی از نویسندگان بزرگ مهاجر شد.

مترجم در توضیح شیوه کارش نوشته است: ترجمه آثار نابوکوف دشوار و وقت‌گیر است. پیچیدگی‌های زبانی سد راه مترجم می‌شود و کار ترجمه را طولانی می‌کند. برای طنز عجیبی که در نوشته نابوکوف موج میزند، باید مابازایی در فارسی پیدا کرد. شاه، بی‌بی، سرباز نوعی تراژدی ـ کمدی است و همین کار مترجم را سخت‌تر هم می‌کند.

شاه، بی‌بی، سرباز، رمانی از ولادیمیر نابوکوف را رضا رضایی به فارسی برگردانده و نشر ثالث منتشر کرده است. چاپ سوم این رمان در ۱۱۰۰ نسخه و به قیمت ۳۲۵۰۰ تومان با جلد سخت منتشرشده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *